Alexander Decommere

"Hannah and Her Sisters" is een intense relatiekomedie over verliefdheid, het huwelijk, overspel, de zin van het bestaan, geloof in een god en de dood als enige zekerheid. Deze thema's smelten vlekkeloos samen in één van de eerlijkste en warmste films die Woody Allen tot nu toe heeft gemaakt.

De film schetst het turbulente (liefdes)leven van drie zussen: Hannah, Lee en Holly. Hannah (Mia Farrow) is getrouwd met Elliot (Michael Caine), maar die is op zijn beurt smoorverliefd op Lee (Barbara Hershey). Hannah's ex-man Mickey (Woody Allen) loopt dan weer te dwepen met Holly (Dianne Wiest). Mickey is een ex-televisieregisseur, de drie zussen hebben elk op hun manier iets te betekenen in het New Yorkse medialandschap en de meeste andere personages zijn sarcastische schilders, onstabiele boekenwurmen of woeste schrijvers. Terwijl er tussen Hannah, Elliot en Lee een ongezonde driehoek ontstaat, verneemt Mickey van zijn dokter dat de lichte doofheid in één van zijn oren (hij weet niet zeker welke oor) kan wijzen op een hersentumor.

In 1987 won de film drie Oscars: voor Beste Originele Scenario (Woody Allen), Beste Acteur in een Bijrol (Michael Caine) en Beste Actrice in een Bijrol (Dianne Wiest).

Woody's regie bruist van de originaliteit en de maturiteit. De film bestaat uit hoofdstukken waarin telkens één van de personages centraal staat. Het camerawerk is van Carlo Di Palma, die eerder vooral Italiaanse films fotografeerde (o.a. de meesterwerken "Divorzio all'italiana" uit 1961, van Pietro Germi en "L'Armata Brancaleone" uit 1966, van Mario Monicelli). Di Palma werkte ook veelvuldig samen met het Italiaanse genie Michelangelo Antonioni, maar in de jaren tachtig en negentig hield hij zich vooral bezig met de films van Woody. Een Italiaans accent is zeker aanwezig in "Hannah and Her Sisters", wat de film naar een hoger niveau tilt. Vaak toont Woody ons één hoek van het decor (of een open deurgat) en bewegen de acteurs in en uit beeld, terwijl de spitsvondige dialogen vlot van links naar rechts knallen. Die dialogen maken de personages tot echte mensen, waar je van gaat houden en wiens fouten je graag vergeeft.

Het gaat hier duidelijk om een karaktergedreven film. De meest indringende prestaties komen van Mia Farrow, Max von Sydow en Dianne Wiest. Het is Woody's neurotische typetje die het minst overtuigt. Woody zorgt voor de komische, vaak absurde noot en slingert de sappige one-liners gul naar de hoofden van zijn tegenspelers, maar zijn personage is niet realistisch, wat wel het geval was in "Manhattan" (1979) of in zijn pièce d'oeuvre "Annie Hall" (1977). Niettemin zorgen alle personages voor talloze memorabele en vaak aangrijpende momenten.

Hannah en haar zussen laten je doorheen een waaier van oprechte, menselijke emoties ploeteren en dat is niets minder dan een heerlijke, intieme ervaring.

4/5

"Manhattan" is de film waar regisseur Woody Allen zich het meest voor schaamt. Woody was zelfs van plan om voor United Artists gratis een nieuwe film te maken, als UA beloofde "Manhattan" voor eeuwig in het schof te laten liggen. De deal ging niet door en de film werd een kassucces.

Isaac Davis (Woody Allen) is schrijver van tv-programma's en haat zijn job. Hij is gescheiden van Jill (Meryl Streep), die nu samenwoont met een andere vrouw, Connie (Karen Ludwig). Isaac heeft een verhouding met Tracy (Mariel Hemingway), een studente van zeventien. Op een dag leert hij de intelligente Mary (Diane Keaton) kennen. Zij is de maitresse van Isaacs beste vriend Yale (Michael Murphy), die min of meer gelukkig getrouwd is met Emily (Anne Byrne Hoffman). Intussen schrijft Jill een roman over het geflopte liefdesleven dat ze jaren met Isaac heeft gedeeld.

Zoals dat steeds gaat met Woody's relatiefilms, is deze van een diepgaand en complex niveau. Gelukkig is er Woody's personage om voor de luchtige en hilarische momenten te zorgen. Woody bewijst zich opnieuw als getalenteerd regisseur en kan rekenen op topprestaties van zijn (vaste) cast en crew. Diane Keaton speelt de pannen van het dak als geniaal chaoot die niet in staat is haar leven op orde te stellen. Het is tragikomisch om te zien hoe Woody als verliefde puber hopeloos heen en weer slingert tussen zijn ex-vrouw, zijn huidige minnares en Mary.

Achter de camera vinden we Gordon Willis, die met "Manhattan" één van zijn mooiste (zwartwit)films aflevert. De acteurs bewegen vaak binnen en buiten een vast kader, of ze worden naast elkaar geplaatst in het decor en hun gesprek wordt gefilmd in een ruim, onafgebroken shot. "Manhattan" is daarmee een typische Woody Allen-film en dus een grappige, smaakvolle en intieme praatfilm.

Toch doet "Manhattan" niet wat Woody's onovertroffen meesterwerk "Annie Hall" (1977) wel deed: de verliefdheid tussen de personages overbrengen op de kijker. De film komt traag op gang en is niet altijd even interessant. Maar Woody weet zich als regisseur uitstekend in te leven in de vrouwen die zijn film maken. "Manhattan" gaat over (de onschuld van) verliefdheid en bulkt van de vertederende scènes, realistische conflicten en komische situaties. De beste scène is tevens de laatste, waardoor u als kijker met een voldaan gevoel de eindgeneriek inglijdt.

"Manhattan" is een mooie, uitstekend geregisseerde film, die de kijker weet te amuseren, te beroeren, ja zelfs te ontroeren.

4/5

"Zelig" is Woody Allen's mockumentary over Leonard Zelig, de menselijke kameleon die probleemloos de gedaante kan aan nemen van mensen die hem omringen. De film schetst de turbulente levensloop van deze freak of nature aan de hand van een groezelige voice-over, korrelige foto's, authentieke nieuwsbeelden, paparazzimateriaal en opnames gemaakt tijdens wetenschappelijke experimenten op Zelig. De contrastrijke zwartwitbeelden stammen uit de jaren twintig, dertig en veertig en worden afgewisseld met hedendaagse interviews in kleur, waarin een aantal grote namen vertellen over hun persoonlijke ervaringen met Leonard Zelig. Uiteraard heeft Zelig nooit bestaan. Woody drijft op ludieke wijze de spot met het documentairemedium.

Leonard Zelig (Woody Allen) werd als kind mishandeld en leek nergens aanvaard te worden. Daardoor ontwikkelde hij de bizarre anatomishe mogelijkheid om zijn lichaam te vormen naar mensen uit zijn directe omgeving. In de jaren twintig word hij opgemerkt door de geneeskunde. Dokter Eudora Nesbitt Fletcher (Mia Farrow) ontfermt zich over Zelig. Met behulp van hypnose kan Eudora tot hem doordringen, maar dan wil Zeligs familie geld gaan verdienen met de circusartiest die Zelig in hun ogen nog steeds is. Niet veel later slaat Zelig op de vlucht. Dan breekt de tweede wereldoorlog uit...

In wezen slaat het verhaal nergens op en moet het geïnterpreteerd worden als een kritiek op de media. Het is de uitvoering, de verpakking die "Zelig" tot een interessante film maakt. Woody's technische crew heeft voor het realiseren van deze film uitsluitend gebruik gemaakt van filmmateriaal en filmtechnieken uit de jaren twintig. Woody's veelvuldige director of photography Gordon Willis heeft zelfs de belichte pellicule opzettelijk beschadigd om een authentieke look te bekomen. Voor de behandeling van de negatieven werden er technici uit hun pensioen gehaald. Willis heeft zich zelfs de kunst aangeleerd van het kadreren zoals men dat deed in de jaren twintig.

Naast de fotografie doet ook de montage watertanden. Hier word een trucagetechniek toegepast die in 1994 door Robert Zemeckis zou worden geperfectioneerd in zijn oscarwinnende kassucces "Forrest Gump". Woody Allen is als Leonard Zelig namelijk te zien in archiefbeelden waarin o.a. Woodrow Wilson, Babe Ruth, Al Capone, Charles Chaplin en F. Scott Fitzgerald de show stelen. Zelig ontketent zelfs een kleine rel onder Nazi-officiers die zich achter een speechende Adolf Hitler bevinden.

Maar Zelig is een ongeloofwaardig personage en de documentaire is maar een klucht. Ook het spel van de hoofdacteurs kan de film niet naar een hoger niveau tillen. Had Woody er een serieuze "spotumentaire" van gemaakt, dan had "Zelig" best wel kans gemaakt om de geschiedenis in te gaan als een cinematografische mijlpaal. Nu moet je 't doen met één of twee plezante scènes en een heleboel slimme truuks, ondergedompeld in oogverblindend mooie en geniale fotografie.

3/5

"Radio Days" is Woody Allens nostalgische terugblik op zijn jeugdjaren die, zoals de titel al laat vermoeden, opgefleurd werden door de radio.

Het is 1942. Joe (Seth Green) is tien jaar oud. Hij woont met zijn arbeidersgezin en enkele inwonende ooms en tantes (onder wie de schitterende Dianne Wiest) in Rockaway Beach, New York. Met zijn vriendjes beleeft Joe memorabele momenten, maar het liefst luistert hij naar de radio.
Intussen probeert Sally White (Mia Farrow), een dienstmeisje met een irriterende stem, haar carrière te maken in het radiolandschap.

Het verloop van de film wordt aan een aantal belangrijke gebeurtenissen uit de geschiedenis van de radio opgehangen. Dat maakt van "Radio Days" een komische maar fragmentarische film waarin Woody heen en weer knipt tussen Joe's dolle fratsen en Sally's moeizame klim naar de top. Woody is zelf niet in de film te zien, maar hij verzorgt een gezellige voice-over.

Het mooie aan "Radio Days" is dat Woody ons een volwassen praatfilm voorschotelt, waarin acteur Seth Green er ons in elke scène aan herinnert hoezeer we het missen kind te zijn.

De film is (wat had je gedacht) een aaneenrijging van komisch-absurde situaties waarin de acteurs heerlijk door elkaar heen staan te spelen. Toch laat Woody deze toon halfweg even kort maar genadeloos omslaan in intens, eerlijk drama, iets wat we van deze komediant niet bepaald gewend zijn.

Het prachtige camerawerk is van Carlo Di Palma. Zijn naam verraadt een Italiaanse afkomst, en dat mag een esthetische stempel op de stijl van de film zijn. Het beige kleurenpalet, de groothoekopnames van kleine mensen in wijdse landschappen, de acteurs die tot diep in het decor binnen en buiten een vast kader wandelen, lange dialogen in onafgebroken shots, de natuurlijke belichting, Het maakt van "Radio Days" een melancholische, Felliniaanse ervaring.

De film opent met een hilarische scène waarin twee inbrekers op een rinkelende telefoon stuiten. Het is misschien spijtig dat de film nooit meer het komische niveau van deze scène bereikt, maar dat mag geen domper op de feestvreugde wezen.

"Radio Days" is één van Woody's betere films en zonder twijfel één van de meest melancholische ooit gemaakt. En o ja! Zoek en vind: Diane Keaton!

4/5

Woody Allens hilarische komedies Annie Hall (1977) en Manhattan (1979) werden respectievelijk gevolgd en voorafgegaan door het sombere en doodernstige drama Interiors.

Drie volwassen zussen worden geconfronteerd met de scheiding van hun ouders. Het is Joey (Mary Beth Hurt) die dichtst bij haar moeder staat, want Renata (Diane Keaton) zoekt de eenzaamheid op om te kunnen schrijven en Flyn (Kristin Griffith) is een beroemde actrice. Moeder Eve (Geraldine Page) heeft zwaar te lijden onder de scheiding en dat heeft zijn uitwerking op de onderlinge verhouding tussen de zussen. Het wordt alleen maar erger als vader Arthur (E. G. Marshall) aankondigt dat hij gaat hertrouwen met de levendige Pearl (Maureen Stapleton).

Woody bewijst zich andermaal als briljant schrijver en regisseur. Interiors is een intense karakterfilm zonder muziek en zonder humor. Het is Woody Allens ultieme eerbetoon aan Ingmar Bergman.

De situaties en de dialogen zijn uitstekend geschreven en in beeld gebracht. De beeldkaders, de belichting en de cameravoering respecteren het intense spel van de acteurs. Vooral de twee bejaarde actrices zetten elk een innemend personage neer. De confrontatie in de kerk, het gesprek aan tafel tijdens de bruiloft, De film is overladen met scènes die baden in een eerlijk, naakt realisme.

De cameravoering en de belichting is van Gordon Willis, die met deze film misschien wel zijn meest sobere werk aflevert. Camerabewegingen zijn schaars. De acteurs spelen binnen en buiten vaste kaders, wat de film doet baden in een sereniteit die een krachtige uitwerking heeft op de kijker. De belichting is vaak donker en personages zijn gehuld in schaduwen. Interieuren zijn vaak onderbelicht tegen een klare buitenwereld gezien door ruiten. Maar buiten regent het en de lucht is grijs.

De indringende acteerprestaties, Woody's dwingende cameraregie en de afwezigheid van heldere kleuren en muziek maken van Interiors geen gemakkelijke brok om te verteren.

Alleen vraag ik me af of de korte interviewsequens met Renata wel op zijn plaats is. Waarom moet Renata ons op zo'n manier achtergrondinformatie verschaffen, als alle overige personages dat doen via dialoog? Misschien omdat Ingmar Bergman dat ooit ook 'n paar keer heeft gedaan. Daarbovenop is Renata's gezinssituatie onvoldoende uitgewerkt. Er loopt in haar huis ergens een kindje rond, maar meer komen we daarover niet te weten. Maar dat is mijn enige kritiek.

Interiors is een zwaarmoedige film die nog lang na de stille eindgeneriek door uw hoofd zal spoken. Het is niets minder dan Woody Allens humorloze meesterwerk.

4/5

Met een budget van negentien miljoen Amerikaanse dollar is "Shadows and Fog" Woody Allens duurste film, gedraaid in de grootste set ooit in New York gebouwd.

Kleinman (Woody Allen) wordt in het midden van de nacht gewekt door zijn boze buren. Ze willen een klopjacht organiseren op de man die nu gedurende 'n aantal nachten, op straat, willekeurig mensen wurgt. Kleinman doet het in zijn broek van angst en holt aangekleed de straat op, maar er is niemand meer te bespeuren.
Aan de rand van de stad staat een circus. Daar betrapt zwaardslikster Irmy (Mia Farrow) dat haar vriend, de clown (John Malkovich) overspel pleegt met de knappe Marie (Madonna). Irmy rent weg en belandt in de loop van de nacht eerst in een bordeel en daarna bij Kleinman. Die is nog steeds hopeloos en bang op zoek naar zijn woeste buren, die zich tegen dan blijkbaar hebben opgesplitst in rivaliserende bendes.

"Shadows and Fog" speelt zich af in een fictief stadje (de set) en de stijl van de film wordt kernachtig omvat in de titel. De nacht is mistig en de straatlampen werpen overal enge schaduwen. De prachtige zwartwitfotografie is van Carlo Di Palma, die hier, voor Woody Allen-standaarden, zijn meest beweeglijke en doordachte camerawerk aflevert.

Woody Allen draagt vrijwel elke scène en is hilarisch als zijn welbekende neurotische en panikerende typetje. Mia Farrow breekt hier geen potten, maar krijgt een mooie scène in het bordeel. Daar vinden we twee grote actrices terug die zich als prostituee mogen uitleven: Jodie Foster en Kathy Bates. John Cusack krijgt als student 'n paar fijne monologen en Julie Kavner heeft een bruisende rol als Kleinmans ex-verloofde. De scènes tussen Kavner en Woody zijn de leukste uit de hele film. John Malkovich speelt zijn rol heel natuurlijk en geeft daarmee gestalte aan het meest overtuigende personage in een totaal ongeloofwaardige komedie.

Want het hele gedoe rond de seriemoordenaar, de circusartiesten en de boze bendes moet werken als metafoor van of kritiek op iets. Hoop ik. Misschien op hoe mensen als 'n kudde schapen vatbaar zijn voor iets wat buiten hun macht of begripsvermogen speelt. Zoals een ongrijpbare moordenaar, of God, een thema dat ook in deze film speelt. Maar het raakt kant noch wal. De scènes modderen maar wat aan en het verhaal gaat nergens naartoe. Niet eens naar een zinvolle ontknoping. Het lijkt alsof Woody die negentien miljoen dollar (dat is ongeveer veertien miljoen euro) heeft gebruikt om zich 'n beetje te amuseren, maar daarbij is hij het magere scenario en zijn houterige personages uit het oog verloren.

"Shadows and Fog" is een komische film die zeer mooi is uitgevoerd, maar die in wezen nergens op slaat. Voer voor de fans.

2/5