Alexander Decommere

Francis Ford Coppola, regisseur van belangrijke Amerikaanse meesterwerken als "The Godfather" (1972) en "Apocalypse Now" (1979), heeft Bram Stokers gelijknamige roman uit 1897 bewerkt tot een beklemmende horrorfilm die zindert van de erotiek.

Graaf Dracula (Gary Oldman), een aristocratische vampier uit Transsylvanië, is hopeloos op zoek naar zijn vrouw die zich vierhonderd jaar geleden van het leven beroofde. Als Dracula zijn vrouw herkent in Mina (Wynona Rider), de verloofde van een jonge advocaat (Keanu Reeves), zal hij haar koste wat het kost voor zich winnen. Maar er liggen vampierdoders op de loer...

Coppola speelt met kleuren en klankeffecten, hanteert dubbeldrukmontages en versnelde cameravoering, experimenteert met computereffecten, filmt in indrukwekkende, soms omgekeerde en bewegende sets en hult zijn acteurs in schitterende kostuums en weerzinwekkende make-up. Zo maakt hij de film tot een visueel pareltje, maar jammer genoeg komen de personages op de tweede en het verhaal op de derde plaats. Dat maakt van "Dracula" een kolkende poel van pijn, gruwel, mystiek en lust waarin u zich als kijker moederziel alleen voelt. Mogelijk is dat de reden waarom u zich op den duur alleen nog maar met Dracula identificeert. Hij is een gekwetste eenzaat met een gebroken hart, hunkerend naar dat waar in wezen iedereen naar hunkert: eeuwige Liefde.

Director of photography Michael Ballhaus was veelvuldig cameraman van de Duitse regisseur Rainer Werner Fassbinder (bekijk hun sobere meesterwerk "Ich will doch nur, daß ihr mich liebt" uit 1976), en is dat nog steeds van dat andere grote Amerikaanse talent, Martin Scorsese. Samen met Coppola creëert Ballhaus een donkere, onheilspellende sfeer door gebruik te maken van griezelige, vaak geanimeerde schaduwpartijen.

Hoewel we hier toch te maken hebben met een genie van de Amerikaanse cinema die een veelbelovende cast mag regisseren, ligt het grootste probleem bij het scenario. De stroeve verhaallijn loopt kriskras doorheen zichzelf en kent geen diepgang. De houterige personages zijn onuitgewerkt en ondergaan geen emotionele transformatie (tenzij dan van mens naar vampier). Keanu Reeves lijkt niet overweg te kunnen met zijn rol en Anthony Hopkins als de vampierjager Van Helsing krijgt slechts één of twee improvisatiemomenten waarin hij alle omringende acteurs van het doek mag kegelen. Het is Gary Oldman die de innerlijke verscheurdheid van zijn personage Dracula wel kan omvatten, het zelfs liefdevol omhelst, en hij levert als enige een indringende vertolking.

"Dracula" zal u af en toe de stuipen op het lijf jagen, maar de meest intense momenten zijn de erotische scènes tussen Dracula en zijn prooi Mina: meeslepend vakmanschap waar de vonken warmpjes vanaf spatten.

3/5

Francis Ford Coppola maakte in de jaren zeventig vier belangrijke Amerikaanse films:
"The Godfather", "The Conversation" (1974), "The Godfather: Part II" (1974) en "Apocalypse Now" (1979). Nooit meer zou Coppola dit succes evenaren.

"The Godfather" brengt het tragische verhaal van de Siciliaanse maffioso Don Vito Corleone (Marlon Brando) en de ondergang van zijn machtige misdaadimperium in het New York van de jaren veertig. Op een dag stelt het hoofd van een rivaliserende maffiafamilie een drugshandel voor, maar Don Corleone weigert. Sonny (James Caan) is Vito's oudste zoon en vindt dat zijn vader het drugsaanbod moet aannemen. Michael (Al Pacino) is de jongste en wordt zo ver mogelijk bij de maffiapraktijken vandaan gehouden. Fredo (John Cazale) is de middelste zoon en een nietsnut in de ogen van zijn vader en broers. Tom Hagen (Robert Duvall) is Vito's advocaat en raadgever. Hij wordt beschouwd als de vierde en verstandigste broer. Maar als er een aanslag wordt gepleegd op Don Corleone, gaat alle macht naar Sonny, die op bloedige wraak lust. Langzaam maar zeker beginnen de koppen te rollen en is ook Michael niet meer veilig...

De film is gebaseerd op het gelijknamige boek van Mario Puzo, gepubliceerd in 1969. Coppola en Puzo schreven vervolgens samen het filmscenario. Hiermee wonnen beide heren in 1973 de Oscar voor Beste Scenario gebaseerd op een ander medium en ook de Oscar voor Beste Acteur in een Hoofdrol (Brando) en voor Beste Film gingen naar "The Godfather". Grappig, want Paramount Pictures was ontevreden over het spel van de acteurs en de manier waarop Coppola de film in beeld bracht. Hoewel Coppola onder de financiële beperkingen zijn zin deed, kon hij ieder moment als regisseur worden ontslaan.

Hoewel ondergedompeld in bloedige misdaadpleging, gaat "The Godfather" in wezen over familie. Dat maakt de film tot een meeslepend en menselijk drama. Zowat alle hoofdacteurs geven de meest memorabele acteerprestatie uit hun carrière. Daarbovenop werd de film gefotografeerd door "the prince of darkness" Gordon Willis. Hij staat bekend om zijn contrastrijke belichting en gebruik van donkere schaduwen. Hij drukte zijn stempel op de beste films van Alan J. Pakula en Woody Allen. In "The Godfather" word Brando steeds zodanig belicht en gefilmd dat je zelden zijn ogen ziet, wat hem tot een bijzonder tragisch personage maakt.

De muziek van Nino Rota, die veel stukken heeft geschreven voor de films van Federico Fellini, behoort tot de mooiste en meest dramatische ooit voor een film gecomponeerd.

Van de eerste tot en met de laatste scène dompelt Coppola je onder in een beklemmende cinematografie die de duistere kant van de personages langzaam maar zeker bloot legt. "The Godfather" is simpelweg één van de best geregisseerde films in de geschiedenis van Hollywood.

5/5

Als Francis Ford Coppola's "The Godfather" uit 1972 niet de beste Amerikaanse film ooit is, dan is zijn "The Godfather: Part II" welzeker de beste sequel ooit gemaakt.

"Part II" vertelt de tragische gebeurtenissen binnen de Corleone-familie, na de dramatische afloop van "The Godfather". Michael Corleone (Al Pacino), de jongste van twee overblijvende zonen, is nu Don en probeert zijn imperium uit te breiden naar Las Vegas, Hollywood en Cuba. Maar een naïve verrader is onder de Corleones en dat kost Michael bijna het leven.

Wat de film zo rijk maakt is dat Coppola Michaels verhaallijn doorspekt met die van een jonge Vito Corleone (Robert De Niro), dertig jaar eerder. Terwijl Michael af te rekenen krijgt met oude bekenden en nieuwe vijanden in de jaren vijftig, zien we Vito's groei naar Don in de jaren tien en twintig. Coppola creëert aldus een intense en symbolische parallel tussen verval (Michael) en opbouw (Vito), beide in een totaal verschillend New York.

De film won in 1975 maar liefst zes Oscars: voor Beste Film (de eerste maal dat een vervolgfilm deze prijs won), Beste Scenario gebaseerd op een ander medium (hoewel Michaels verhaallijn een origineel scenario is), Beste Acteur in een bijrol (Robert De Niro), Beste Muziek, Beste Decoratie en Beste Regisseur.

De film moet het doen zonder Marlon Brando, maar Robert De Niro (die hier voornamelijk een Italiaans dialect spreekt) bezegelde zijn carrière als Vito Corleone. Al Pacino heeft van Michael een kille, meedogenloze Don gemaakt, een personage dat nog lang in je hoofd zal rondspoken. Fredo (John Cazale), Michael's oudere broer, wordt in dit vervolg met verve uitgediept. Diane Keaton speelt terug de vrouw van Michael en is zichtbaar verscheurd door diens tirannie.

De contrastrijke belichting en statische cameravoering is opnieuw van veteraan Gordon Willis. Nino Rota en Coppola's vader Carmine voorzien de film van pakkende, indringende muziek.

Aanvankelijk wou Coppola enkel optreden als producer, met goeie vriend Martin Scorsese als regisseur. Coppola had immers een zeer slechte regie-ervaring achter de rug met "The Godfather". Maar Paramount Pictures eiste dat Coppola zou regisseren, waardoor hij op carte blanche kon rekenen. Dat maakt van "Part II" een ronduit schitterende film.

Deze sequel is wel een stuk complexer dan zijn voorganger, maar dat heeft niets te maken met de parallelle verhaallijnen. Michael is een sluwe vos en weet zijn vijanden op doordachte wijze een bloedige hak te zetten.
Bekijk liefst beide films na elkaar en onderga een unieke maar uitputtende kijkervaring. Want dit zijn films zoals ze nooit eerder en nooit meer gemaakt zijn.

5/5