Shadows and Fog (Woody Allen, 1991)
Met een budget van negentien miljoen Amerikaanse dollar is "Shadows and Fog" Woody Allens duurste film, gedraaid in de grootste set ooit in New York gebouwd.

Kleinman (Woody Allen) wordt in het midden van de nacht gewekt door zijn boze buren. Ze willen een klopjacht organiseren op de man die nu gedurende 'n aantal nachten, op straat, willekeurig mensen wurgt. Kleinman doet het in zijn broek van angst en holt aangekleed de straat op, maar er is niemand meer te bespeuren.
Aan de rand van de stad staat een circus. Daar betrapt zwaardslikster Irmy (Mia Farrow) dat haar vriend, de clown (John Malkovich) overspel pleegt met de knappe Marie (Madonna). Irmy rent weg en belandt in de loop van de nacht eerst in een bordeel en daarna bij Kleinman. Die is nog steeds hopeloos en bang op zoek naar zijn woeste buren, die zich tegen dan blijkbaar hebben opgesplitst in rivaliserende bendes.

"Shadows and Fog" speelt zich af in een fictief stadje (de set) en de stijl van de film wordt kernachtig omvat in de titel. De nacht is mistig en de straatlampen werpen overal enge schaduwen. De prachtige zwartwitfotografie is van Carlo Di Palma, die hier, voor Woody Allen-standaarden, zijn meest beweeglijke en doordachte camerawerk aflevert.

Woody Allen draagt vrijwel elke scène en is hilarisch als zijn welbekende neurotische en panikerende typetje. Mia Farrow breekt hier geen potten, maar krijgt een mooie scène in het bordeel. Daar vinden we twee grote actrices terug die zich als prostituee mogen uitleven: Jodie Foster en Kathy Bates. John Cusack krijgt als student 'n paar fijne monologen en Julie Kavner heeft een bruisende rol als Kleinmans ex-verloofde. De scènes tussen Kavner en Woody zijn de leukste uit de hele film. John Malkovich speelt zijn rol heel natuurlijk en geeft daarmee gestalte aan het meest overtuigende personage in een totaal ongeloofwaardige komedie.

Want het hele gedoe rond de seriemoordenaar, de circusartiesten en de boze bendes moet werken als metafoor van of kritiek op iets. Hoop ik. Misschien op hoe mensen als 'n kudde schapen vatbaar zijn voor iets wat buiten hun macht of begripsvermogen speelt. Zoals een ongrijpbare moordenaar, of God, een thema dat ook in deze film speelt. Maar het raakt kant noch wal. De scènes modderen maar wat aan en het verhaal gaat nergens naartoe. Niet eens naar een zinvolle ontknoping. Het lijkt alsof Woody die negentien miljoen dollar (dat is ongeveer veertien miljoen euro) heeft gebruikt om zich 'n beetje te amuseren, maar daarbij is hij het magere scenario en zijn houterige personages uit het oog verloren.

"Shadows and Fog" is een komische film die zeer mooi is uitgevoerd, maar die in wezen nergens op slaat. Voer voor de fans.

2/5